Đã có nhà ở quê, liệu có được mua nhà ở xã hội không?

Một câu hỏi mà tôi nhận được nhiều nhất gần đây là: ‘Tôi đã có nhà hoặc đất đứng tên mình ở quê, nhưng hiện đang làm việc cách xa hàng trăm cây số tại Tây Ninh thì có đủ điều kiện đăng ký mua nhà ở xã hội hay không?’

Đây là thắc mắc rất thực tế, bởi phần lớn lao động tại các khu công nghiệp trọng điểm như KCN Thành Thành Công (TTC IZ) là người nhập cư từ các tỉnh miền Tây, miền Trung hoặc Tây Nguyên. Để giải đáp chính xác thắc mắc này, chúng ta cần căn cứ vào các quy định pháp lý mới nhất thuộc Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100/2024/NĐ-CP của Chính phủ.

Những điểm mới quan trọng về điều kiện mua nhà ở xã hội

Trải qua nhiều năm theo dõi thị trường, tôi đánh giá Luật Nhà ở 2023 (có hiệu lực từ ngày 01/08/2024) cùng Nghị định 100/2024/NĐ-CP là bước tiến lớn, tháo gỡ hàng loạt ‘nút thắt’ pháp lý cho người thu nhập thấp. Trong đó, hai thay đổi cốt lõi liên quan trực tiếp đến thắc mắc của người lao động bao gồm:

1. Chính thức bãi bỏ điều kiện về cư trú

Trước đây, theo Luật Nhà ở 2014, người mua nhà ở xã hội bắt buộc phải có đăng ký thường trú hoặc tạm trú từ 1 năm trở lên tại tỉnh, thành phố nơi có dự án. Điều này tạo ra rào cản hành chính rất lớn cho công nhân ngoại tỉnh. Tuy nhiên, theo quy định mới nhất tại Luật Nhà ở 2023, điều kiện về cư trú đã hoàn toàn được bãi bỏ. Người lao động chỉ cần đáp ứng điều kiện về nhà ở và thu nhập là đã có thể đăng ký mua.

2. Quy định rõ ràng về điều kiện sở hữu nhà ở

Theo trả lời chính thức từ Bộ Xây dựng đăng tải trên Báo Chính phủ (kỳ thông tin pháp lý năm 2024), điều kiện về nhà ở đối với đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội được xác định dựa trên phạm vi địa giới hành chính của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án.

‘Cụ thể, người đăng ký mua nhà ở xã hội được coi là chưa có nhà ở nếu bản thân và vợ/chồng chưa sở hữu bất kỳ nhà ở nào tại tỉnh, thành phố nơi có dự án nhà ở xã hội đó; đồng thời chưa từng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức tại địa phương này.’

Điều này có nghĩa là gì? Nếu bạn đã đứng tên một ngôi nhà hoặc thửa đất tại quê nhà (ví dụ ở An Giang, Nghệ An hay Bến Tre), nhưng tại địa bàn tỉnh Tây Ninh – nơi có dự án nhà ở xã hội bạn muốn mua – bạn và vợ/chồng chưa từng sở hữu nhà ở, thì bạn HOÀN TOÀN ĐỦ ĐIỀU KIỆN về nhà ở để đăng ký mua nhà ở xã hội tại Tây Ninh.

Giải đáp chi tiết trường hợp có đất hoặc nhà cách xa nơi làm việc

Để anh chị em hiểu rõ hơn, tôi xin đưa ra một ví dụ thực tế từ chính khách hàng tôi từng tư vấn tại KCN Thành Thành Công:

Anh Văn làm công nhân kỹ thuật tại KCN Thành Thành Công (Trảng Bàng, Tây Ninh) hơn 5 năm. Ở quê nhà (tỉnh Cà Mau), anh Văn được cha mẹ thừa kế cho một căn nhà cấp 4 và một mảnh đất nhỏ. Hiện tại, anh Văn chưa có nhà tại Tây Ninh và đang phải ở trọ. Anh Văn thắc mắc liệu mình có thuộc diện được mua nhà ở xã hội TTC IZ không?

Căn cứ theo Điều 78 Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100/2024/NĐ-CP:

• Về nhà ở tại nơi làm việc (Tây Ninh): Anh Văn và vợ chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh Tây Ninh.
• Về nhà ở tại địa phương khác (Cà Mau): Mặc dù anh Văn có nhà đất tại Cà Mau, nhưng bất động sản này nằm ngoài phạm vi tỉnh Tây Ninh. Do đó, tài sản tại Cà Mau không bị tính vào điều kiện xét duyệt nhà ở tại Tây Ninh.
• Kết luận: Anh Văn hoàn toàn đạt điều kiện về nhà ở để đăng ký mua nhà ở xã hội tại tỉnh Tây Ninh.

Tuy nhiên, anh chị em cần lưu ý thêm về điều kiện thu nhập. Theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP, người thu nhập thấp tại khu vực đô thị, công nhân làm việc tại các khu công nghiệp muốn mua nhà ở xã hội phải bảo đảm điều kiện: Thu nhập thực nhận hàng tháng không quá 15 triệu đồng (nếu độc thân) hoặc tổng thu nhập thực nhận của 2 vợ chồng không quá 30 triệu đồng/tháng.

Nhu cầu nhà ở xã hội tại Tây Ninh và góc nhìn từ KCN Thành Thành Công

Thực tế thị trường bất động sản Tây Ninh trong những năm gần đây đang cho thấy sức ép rất lớn về nhu cầu an cư của lực lượng lao động. Theo báo cáo từ Báo Tây Ninh và Sở Xây dựng tỉnh, Tây Ninh hiện có hàng trăm nghìn lao động đang làm việc tại các khu công nghiệp, trong đó tỷ lệ lao động ngoại tỉnh chiếm trên 40%.

Theo Đề án ‘Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021 – 2030’ của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 338/QĐ-TTg), tỉnh Tây Ninh được giao chỉ tiêu hoàn thành hơn 11.900 căn hộ nhà ở xã hội. Riêng địa bàn thị xã Trảng Bàng – tâm điểm công nghiệp của tỉnh – nhu cầu về nhà ở giá rẻ cho công nhân luôn ở mức đỉnh điểm.

Tại KCN Thành Thành Công (TTC IZ), nơi tập trung hàng chục nghìn công nhân và chuyên gia, việc phát triển các dự án nhà ở xã hội đồng bộ hạ tầng không chỉ giải quyết bài toán an cư cho người lao động mà còn giúp các doanh nghiệp giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc pháp luật tháo gỡ quy định cư trú và làm rõ điều kiện sở hữu nhà ở theo từng địa phương đã tạo cơ hội cực kỳ lớn cho công nhân an tâm lập nghiệp.

Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ cho người có nhà ở quê mua NOXH tại Tây Ninh

Để quá trình xét duyệt hồ sơ diễn ra thuận lợi, người lao động làm việc tại Tây Ninh nhưng đã có nhà ở quê cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau theo quy định tại Nghị định 100/2024/NĐ-CP:

1. Đơn đăng ký mua nhà ở xã hội: Theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định.
2. Giấy tờ chứng minh đối tượng: Hợp đồng lao động và bản sao sổ bảo hiểm xã hội xác nhận đang làm việc tại doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.
3. Giấy tờ chứng minh điều kiện nhà ở: Bản xác nhận về tình trạng nhà ở (Mẫu số 04). Trong đó, UBND cấp xã/phường tại nơi đăng ký thường trú hoặc Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh tỉnh Tây Ninh xác nhận vợ chồng bạn không sở hữu nhà ở tại địa bàn tỉnh Tây Ninh.
4. Giấy tờ chứng minh điều kiện thu nhập: Bảng xác nhận thu nhập có đóng dấu của doanh nghiệp/cơ quan nơi làm việc (Mẫu số 05).

Tóm lại

Chính sách pháp luật về nhà ở xã hội hiện nay đã rộng mở và thực tế hơn rất nhiều. Việc sở hữu nhà đất ở quê không còn là rào cản ngăn bạn sở hữu một căn hộ nhà ở xã hội tại nơi làm việc như Tây Ninh. Nếu bạn là công nhân, người lao động đang làm việc tại KCN Thành Thành Công hay các khu vực lân cận, hãy chủ động tìm hiểu thông tin và chuẩn bị hồ sơ sớm để không bỏ lỡ cơ hội an cư với chi phí hợp lý nhất.