Không hợp đồng lao động vẫn mua được nhà ở xã hội

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất từ trước đến nay không nằm ở tâm lý người mua, mà nằm ở rào cản thủ tục hành chính. Hàng triệu lao động tự do, tài xế công nghệ, tiểu thương buôn bán nhỏ lẻ, những người thực sự có nhu cầu ở thực từng bị gạt ra khỏi danh sách xét duyệt chỉ vì thiếu một bản hợp đồng lao động (HĐLĐ) và bảng lương có dấu đỏ của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bức tranh pháp lý đã thay đổi tích cực. Những điều chỉnh mới trong khung pháp lý về nhà ở, đặc biệt là quy định cho phép lực lượng Công an cấp xã hoặc UBND cấp xã tham gia xác nhận tình trạng thu nhập cho người lao động tự do, đang mở ra cánh cửa an cư rộng lớn chưa từng có.

Tháo gỡ điểm nghẽn cho người lao động tự do mua nhà ở xã hội

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê (nay là Cục Thống kê Quốc gia) công bố trong báo cáo lao động việc làm, lực lượng lao động phi chính thức tại Việt Nam hiện chiếm hơn 60% tổng số lao động có việc làm trên cả nước. Đây là lực lượng đóng góp đáng kể cho nền kinh tế nhưng lại gặp vô vàn khó khăn khi tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, đặc biệt là chính sách ưu đãi mua nhà ở xã hội.

Trước đây, theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP, người muốn đăng ký mua nhà phải có hợp đồng lao động từ 1 năm trở lên và xác nhận thu nhập từ đơn vị công tác. Điều này khiến những người làm nghề tự do (freelancer), buôn bán nhỏ tại các chợ truyền thống, giao hàng, hay chạy xe công nghệ dù có thu nhập ổn định và tích lũy đủ tiền mặt vẫn hoàn toàn không đủ điều kiện pháp lý để nộp hồ sơ.

Bước ngoặt diễn ra khi Luật Nhà ở 2023 cùng Nghị định 100/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Theo ghi nhận từ Báo Công Luận và Báo Chính Phủ, quy định mới đã bóc tách rõ ràng cơ chế xác nhận thu nhập cho hai nhóm đối tượng: người làm việc theo hợp đồng và người lao động tự do. Đối với người không có HĐLĐ, thẩm quyền xác nhận thu nhập hiện nay được giao cho UBND hoặc Công an cấp xã nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú dựa trên dữ liệu dân cư quốc gia (VNeID).

Quy định mới về xác nhận thu nhập mua nhà ở xã hội

Để đảm bảo tính minh bạch và giúp chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng, Chính phủ đã nâng mức trần điều kiện thu nhập đối với đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Đây là thay đổi mang tính thực tiễn cao, phản ánh đúng mức sống thực tế của người dân tại các đô thị và khu vực phát triển công nghiệp.

Cụ thể, người đứng đơn đăng ký mua nhà nếu là người đơn thân phải có thu nhập thực nhận không quá 15 triệu đồng/tháng. Đối với người đã kết hôn, tổng thu nhập của hai vợ chồng không vượt quá 30 triệu đồng/tháng. Thời gian xác nhận thu nhập dựa trên trung bình của 1 năm liền kề trước thời điểm nộp hồ sơ.

Sự tham gia của lực lượng Công an cấp xã trong việc xác nhận thông tin cư trú và đối soát dữ liệu thu nhập trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng trục lợi chính sách, đồng thời cắt giảm thời gian chờ đợi cho người dân từ nhiều tuần xuống chỉ còn vài ngày làm việc.

Thủ tục xác nhận thu nhập qua công an cấp xã thực hiện ra sao

Với góc nhìn của một người làm nghề tư vấn bất động sản lâu năm, tôi đánh giá quy trình mới dành cho người lao động tự do đơn giản hơn rất nhiều nếu bạn chuẩn bị đúng và đủ hồ sơ ngay từ đầu. Các bước thực hiện cụ thể như sau:

1. Bước 1: Chuẩn bị mẫu tự kê khai thu nhập — Người đăng ký tải mẫu đơn kê khai thu nhập (theo mẫu ban hành kèm Nghị định 100/2024/NĐ-CP). Trong đơn, bạn tự kê khai các nguồn thu nhập trung bình hàng tháng của bản thân trong 12 tháng gần nhất.
2. Bước 2: Nộp hồ sơ tại UBND/Công an cấp xã — Mang bản kê khai kèm theo căn cước công dân gắn chip (hoặc tài khoản VNeID mức độ 2) đến cơ quan Công an hoặc bộ phận một cửa UBND cấp xã nơi bạn có đăng ký thường trú hoặc tạm trú.
3. Bước 3: Đối soát và xác minh dữ liệu“>— Cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra thông tin trên hệ thống dữ liệu dân cư, xác minh thực tế cư trú và việc không nộp thuế thu nhập cá nhân ở mức cao tại các cơ quan thuế.
4. Bước 4: Nhận kết quả xác nhận — Sau khi xác minh thông tin khai báo là đúng sự thật, đại diện cơ quan thẩm quyền sẽ ký xác nhận vào bản đăng ký để người dân bổ sung vào hồ sơ đăng ký mua nhà gửi chủ đầu tư dự án.

Lưu ý quan trọng: Việc tự kê khai đòi hỏi tính trung thực tuyệt đối. Nếu phát hiện gian lận thu nhập để mua nhà ở xã hội, người mua không chỉ bị hủy hợp đồng mua bán, thu hồi lại nhà mà còn phải chịu xử lý vi phạm hành chính theo quy định pháp luật.

Cơ hội an cư tại dự án nhà ở xã hội Tây Ninh cho lao động địa phương

Tây Ninh đang nổi lên như một điểm sáng phát triển công nghiệp mạnh mẽ của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Theo thông tin từ Báo Tây Ninh, tỉnh đang tập trung đẩy mạnh phát triển hạ tầng và thu hút nguồn lực đầu tư vào các khu công nghiệp trọng điểm như Trảng Bàng, Phước Đông, Linh Trung. Sự gia tăng nhanh chóng của lực lượng lao động nhập cư và lao động tự do phục vụ các hệ sinh thái công nghiệp đã tạo ra áp lực rất lớn về nhu cầu nhà ở.

Tại khu vực Trảng Bàng, dự án nhà ở xã hội TTC IZ do Công Ty Cổ Phần Khu Công Nghiệp Thành Thành Công phát triển là một trong những dự án trọng điểm nhằm giải quyết bài toán an cư cho lực lượng lao động địa phương. Dự án được quy hoạch bài bản, hạ tầng đồng bộ, kết nối giao thông thuận tiện đến các cụm công nghiệp chính và vùng phụ cận.

Sự cởi mở trong cơ chế pháp lý mới giúp hàng nghìn lao động làm công việc tự do tại Trảng Bàng — từ những người làm dịch vụ logistics, tiểu thương quanh KCN TTC IZ đến các hộ kinh doanh gia đình — đều có thể chính thức đứng tên đăng ký sở hữu căn hộ cho riêng mình. Đây không chỉ là một tài sản an cư bền vững mà còn là nền tảng để người lao động yên tâm gắn bó lâu dài với mảnh đất Tây Ninh.

Lời khuyên cho người lao động khi chuẩn bị hồ sơ mua nhà ở xã hội

Dù chính sách đã thông thoáng hơn, việc chuẩn bị hồ sơ đăng ký mua nhà vẫn đòi hỏi sự cẩn trọng và chủ động. Dưới đây là một số góc nhìn và lời khuyên thực tế tôi muốn chia sẻ cùng bạn:

• Chủ động cập nhật dữ liệu VNeID: Đảm bảo thông tin cư trú, tình trạng hôn nhân trên ứng dụng VNeID của bạn và người phụ thuộc đã được chuẩn hóa đúng với thực tế.
• Minh bạch hóa dòng tiền: Tuy không có HĐLĐ, việc duy trì tài khoản ngân hàng có dòng tiền vào ra ổn định hàng tháng sẽ là bằng chứng hỗ trợ rất tốt khi bạn làm việc với ngân hàng chính sách để vay vốn ưu đãi.
• Theo dõi thông tin chính thống từ chủ đầu tư: Chỉ nộp hồ sơ tại các kênh tiếp nhận chính thức của chủ đầu tư dự án (như Ban quản lý dự án TTC IZ) hoặc Sở Xây dựng địa phương. Tuyệt đối không qua các kênh “cò mồi” hứa hẹn “chạy suất” để tránh rủi ro tài chính.

Chính sách mới mở ra cơ hội bình đẳng về nhà ở cho mọi tầng lớp lao động. Việc tháo gỡ nút thắt về xác nhận thu nhập cho người không có hợp đồng lao động chính là bước tiến lớn, mang đậm tính nhân văn của Nhà nước, hiện thực hóa ước mơ sở hữu một tổ ấm an toàn, hiện đại cho người dân.